Triệu chứng, cách chăm sóc trẻ em bị sốt xuất huyết tại nhà và cách phòng bệnh
Bệnh
sốt xuất huyết ở trẻ em là bệnh vô cùng nguy hiểm có thể gây nhiều biến
chứng nguy hiểm tới tính mạng nên các bậc cha mẹ phải có cách chăm sóc
trẻ tốt nhất giúp trẻ vượt qua giai đoạn bị bệnh nguy hiểm. Làm sao để
nhận biết trẻ bị sốt xuất huyết, cách chăm sóc trẻ bị sốt xuất huyết tại
nhà,….
Bệnh sốt xuất huyết
Sốt
xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính, có thể gây thành dịch do vi
rút dengue gây ra. Bệnh lây lan do muỗi vằn đốt người bệnh nhiễm vi rút
sau đó truyền bệnh cho người lành qua vết đốt. Bệnh xảy ra ở tất cả các
nước nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới. Ở Việt Nam, bệnh lưu hành rất phổ
biến, ở cả 4 miền Bắc, Trung, Nam và Tây Nguyên, kể cả ở thành thị và
vùng nông thôn, bệnh xảy ra quanh năm nhưng thường bùng phát thành dịch
lớn vào mùa mưa, nhất là vào các tháng 7, 8, 9, 10.
Sự nguy hiểm của bệnh sốt xuất huyết:
Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc xin phòng bệnh.
Thường
gây ra dịch lớn với nhiều người mắc cùng lúc làm cho công tác điều trị
hết sức khó khăn, có thể gây tử vong nhất là với trẻ em, gây thiệt hại
lớn về kinh tế, xã hội.
Dấu hiệu trẻ bị sốt xuất huyết
Bệnh
nhi thường khởi phát bệnh với sốt cao đột ngột, trước đó trẻ hoàn toàn
khỏe mạnh, thời gian sốt từ 2 – 7 ngày, kèm theo những biểu hiện sau đỏ
bừng mặt, da xung huyết, đau nhức cơ, đau khớp, đau đầu.
Trong
một số trường hợp, trẻ có thể kèm theo đau họng, viêm kết mạc mắt, mệt
mỏi, buồn nôn và nôn. Trẻ nhũ nhi có thể kèm triệu chứng ho sổ mũi hay
tiêu chảy. Vào thời điểm này, những triệu chứng của bệnh thường không
đặc hiệu, không thể phân biệt với nhiễm các loại vi rút khác.
Tiếp
sau đó, bệnh nhi có thể biểu hiện xuất huyết như: xuất hiện chấm xuất
huyết (những chấm đỏ không biến mất khi căng da) thường ở cẳng tay, cẳng
chân, nách, ngực, thắt lưng; xuất huyết niêm mạc như chảy máu mũi, chảy
máu răng, đi cầu ra máu. Ở nữ tuổi dậy thì có thể xuất huyết âm đạo.
Những triệu chứng xuất huyết này ít xảy ra vào những ngày đầu. Gan có
thể to sau một vài ngày. Khi xét nghiệm công thức máu vào thời gian này,
kết quả cho thấy giảm bạch cầu, đó là dấu hiệu cảnh báo khả năng sốt
xuất huyết Dengue.
Từ
ngày thứ 3 – 7 của bệnh, trẻ bắt đầu hạ sốt khoảng 37,5 – 38 độ C hoặc
thấp hơn, một số bệnh nhi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như lừ đừ, mệt
mỏi, ói nhiều, đau bụng, xuất huyết niêm mạc, gan to, hoặc một số
trường hợp diễn tiến đến sốc sốt xuất huyết với biểu hiện tay chân lạnh,
mạch nhanh nhẹ, huyết áp kẹp hoặc không đo được. Tất cả những trường
hợp trên cần phải được nhập viện ngay và tuân theo sự chỉ định của bác
sĩ. Nếu để tình trạng sốc kéo dài, bệnh nhi có thể tổn thương nhiều cơ
quan, có thể dẫn đến tử vong.
Có
những bệnh nhi vào thời điểm ngày 6,7 của bệnh, hết sốt và bệnh hồi
phục, ăn uống tốt, đặc biệt xuất hiện mẫn đỏ ngứa ở tay chân, làm phụ
huynh lo lắng đưa trẻ đến bệnh viện nhưng được các bác sĩ giải thích đây
là đang phục hồi.
Điều trị bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em tại nhà như sau
Những
trường hợp trẻ sốt xuất huyết được bác sĩ khám và cho điều trị ngoại
trú hay tại nhà, quý phụ huynh cần biết cách chăm sóc trẻ.
Khi
trẻ sốt cao hơn 38 độ C, cho trẻ uống thuốc hạ sốt Paracetamol đơn chất
với liều 10-15mg/kg cân nặng, uống lặp lại 4-6 giờ một lần nếu trẻ sốt,
lau mát bằng nước ấm để tránh biến chứng sốt cao, gây co giật.
Chú ý đến chế độ dinh dưỡng
Cho trẻ ăn những thứ ăn lỏng, giàu dinh dưỡng, dễ tiêu hóa như cháo, súp, sữa và nên cho nhiều bữa nhỏ.
Cho trẻ uống nhiều nước hơn bình thường: nước điện giải Oresol, nước lọc, nước sôi nguội, nước trái cây, nước cam, nước chanh.
Cung
cấp thêm vitamin các nhóm A, B, C để tăng cường hoạt động chuyển hóa
cho cơ thể và tăng cường miễn dịch, sức đề kháng cho cơ thể chống lại
bệnh tật.
Tái khám cho trẻ
Nếu có một trong các dấu hiệu sau cần phải đưa trẻ ngay vào bệnh viện:
Tay chân lạnh, nằm một chỗ không chơi, bỏ bú, bỏ ăn uống
Đau bụng, nôn nhiếu, nôn khan
Quấy khóc, bứt rứt, trăn trở khó chịu hoặc li bì
Chảy máu cam, máu răng hoặc ói ra máu, tiêu phân đen
Cần tránh
Không tự ý cho trẻ uống thuốc.
Không cạo gió, vì sẽ làm đau và có thể gây chảy máu, nhiễm trùng cho trẻ.
Không
cho trẻ uống những loại nước có màu đen hoặc đỏ như Coca, Pepsi, Xá
xị… vì có thể gây nhầm lẫn với tình trạng xuất huyết tiêu hóa ở trẻ.
Không dùng hạ sốt bằng Aspirin, Ibuprofen (vì dễ gây xuất huyết nặng)
Không cho trẻ sốt xuất huyết truyền dịch tại các phòng khám tư hoặc cơ sở y tế không đủ điều kiện
Cách phòng bệnh sốt xuất huyết:
Cách phòng bệnh tốt nhất là diệt muỗi, lăng quăng/bọ gậy và phòng chống muỗi đốt.
- Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt lăng quăng/bọ gậy bằng cách:
+ Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng.
+ Thả cá vào các dụng cụ chứa nước lớn (bể, giếng, chum, vại...) để diệt lăng quăng/bọ gậy.
+ Thau rửa các dụng cụ chức nước vừa và nhỏ (lu, khạp…) hàng tuần.
+ Thu
gom, hủy các vật dụng phế thải trong nhà và xung quanh nhà như chai,
lọ, mảnh chai, mảnh lu vỡ, ống bơ, vỏ dừa, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ
lá..., dọn vệ sinh môi trường, lật úp các dụng cụ chứa nước khi không
dùng đến.
+ Bỏ muối hoặc dầu vào bát nước kê chân chạn/tủ đựng chén bát, thay nước bình hoa/bình bông.
- Phòng chống muỗi đốt:
+ Mặc quần áo dài tay.
+ Ngủ trong màn/mùng kể cả ban ngày.
+ Dùng bình xịt diệt muỗi, hương muỗi, kem xua muỗi, vợt điện diệt muỗi...
+ Dùng rèm che, màn tẩm hóa chất diệt muỗi.
+ Cho người bị sốt xuất huyết nằm trong màn, tránh muỗi đốt để tránh lây lan bệnh cho người khác.
- Tích cực phối hợp với chính quyền và ngành y tế trong các đợt phun hóa chất phòng, chống dịch.
Nguồn: Sưu tầm
